MARDİN TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞKANI ÇELİK’TEN EKONOMİK GELİŞMELERE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME
Mardin Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hatip Çelik, küresel ve ulusal ekonomide yaşanan son gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, jeopolitik riskler, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, faiz politikaları ve finansmana erişim konularına dikkat çekti.
ABD-İran arasındaki gerginliğin devam etmesinin ve olası askeri müdahale ihtimalinin petrol fiyatları ile piyasa beklentileri üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu belirten Çelik, ABD’de enflasyonist baskıların artmasıyla FED’in faiz artırımlarına yeniden başlayabileceği beklentisinin de küresel piyasalardaki belirsizliği artırdığını ifade etti. Özellikle petrol fiyatlarındaki oynaklık ve faiz politikalarına ilişkin beklentilerin hisse senedi piyasalarında dalgalanmalara neden olduğunu vurguladı.
Eylül ayının ikinci yarısında yaşanan fon krizinin etkilerinin devam ettiğine işaret eden Çelik, söz konusu gelişmenin boyutu sınırlı olsa da piyasalarda güven ve beklentileri olumsuz etkilediğini, ekonomik aktiviteye de kısmen yansımaya başladığını belirtti.
Ekonomik büyümeye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Çelik, GSYH’nin savaş koşullarına rağmen ikinci çeyrekte ilk çeyreğe kıyasla yüzde 1,1 büyüme kaydettiğini, ancak öncü göstergelerin Ekim ayı itibarıyla zayıf seyrini sürdürdüğünü ifade etti. KOBİ’ler ve özellikle bireysel kredilerde takibe düşme oranlarının hızla artmasının krediye erişimi zorlaştırabilecek önemli bir risk olduğuna dikkat çekti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) politika faizine ilişkin adımlarının kredi faizlerine sınırlı ölçüde yansıdığını belirten Çelik, savaşın başlangıcında yoğun döviz talebi nedeniyle yüzde 37’den yüzde 40’a yükseltilen fiili politika faizinin Ağustos ayında yüzde 37’ye, Ekim ayında ise yüzde 36’ya indirildiğini hatırlattı. Ancak artan belirsizlikler ve risk algısının kredi faizlerindeki düşüşü sınırladığını, faiz indirimlerinin devam edeceği beklentisinin güçlenmesi halinde kredi maliyetlerinde daha belirgin gerilemeler yaşanabileceğini değerlendirdi.
2026 Yılına İlişkin Beklentiler
Petrol fiyatlarının varil başına 110 ABD doları civarında seyretmesi varsayımı altında 2026 yılına ilişkin beklentilerini de paylaşan Çelik, şu değerlendirmelerde bulundu:
• Döviz kurundaki istikrarın devam etmesi,
• Enflasyonun yüzde 29 seviyelerine, politika faizinin ise yüzde 35 civarına gerilemesi,
• Yılın ikinci yarısında beklenen sınırlı ekonomik toparlanmanın gecikmesi ve ekonomik büyümenin yüzde 3’ün altında kalması beklenmektedir.
ABD ile İran arasında yeniden bir anlaşmaya varılmasının orta vadeli ekonomik beklentileri olumlu yönde etkileyebileceğini belirten Çelik, çatışmaların yeniden şiddetlenmesi durumunda ise ekonomik tahminlerin olumsuz yönde güncellenebileceğine dikkat çekti.
Reel Sektöre Temkinli Hareket Etme Çağrısı
Küresel ekonomik gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerindeki olası etkilerine değinen Mardin Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hatip Çelik, reel sektörün mevcut belirsizlik ortamında temkinli hareket etmesinin önemini vurguladı.
Çelik, işletmelerin yatırım kararlarında, nakit akışı yönetiminde ve kredi kullanımında dikkatli ve kontrollü bir yaklaşım benimsemelerinin, değişen ekonomik koşullara karşı daha sağlıklı bir yönetim süreci yürütmeleri açısından önem taşıdığını ifade etti.
