Mardin’in Su Kesintisinin Sorunu Yeni Hattın Bitmesiyle Çözülecek!
Mardin’in Su Kesintisi Hatalı Borudan Kaynaklanıyor, Yeni Hat Çözümü Getirecek.
Mardin’de 2007’de hatalı boru tercihi nedeniyle yaşanan su kesintileri devam ediyor. Yeni çelik borulu hattın tamamlanması ise yıllara yayılıyor, bu da bölgedeki su krizini derinleştiriyor.
Mardin’de uzun süredir devam eden içme suyu sıkıntısının temelinde, 2007 yılında Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından inşa edilen Beyaz Su Ana İsale Hattı’nda kullanılan boru malzemesi yatıyor. Midyat ile Nusaybin arasında yer alan doğal kaynaklardan temin edilen içme suyu, Artuklu, Kızıltepe, Midyat ve Nusaybin ilçelerine bu hat üzerinden ulaştırılıyor. Ancak kullanılan boru tipinin arazi ve zemin koşullarına uygun olmaması, arızaların sürekli hale gelmesine neden oluyor.
86 kilometre hatta 89 Kayıtlı Arıza
Sorun Yıllardır Biliniyor 86 kilometre uzunluğundaki Beyaz Su isale hattında, 2015 yılından bu yana resmi kayıtlara göre 89 arıza meydana geldi. Uzmanlara göre bu sayı yalnızca belgelenmiş olayları kapsıyor; küçük çaplı arızalar ve yerel müdahalelerle çözülmeye çalışılan sorunlar hesaba katıldığında toplam sayı daha da yüksek olabilir. Arızaların neredeyse tamamı boruların çatlaması veya patlaması sonucu oluşurken, bu durum ilçelerde günler süren su kesintilerine yol açıyor. Özellikle yaz aylarında artan su ihtiyacı nedeniyle bu kesintiler halk sağlığını, tarımı ve günlük yaşamı doğrudan etkiliyor.
CTP Borular: Bölge Koşullarıyla Uyumlu Değil
Söz konusu hatta kullanılan Cam Elyaf Takviyeli Polyester (CTP) borular, Türkiye genelinde yalnızca iki projede tercih edildi. Uzun ömürlü ve dayanıklı olacağı düşüncesiyle kullanılan bu boru türü, sert yapısı nedeniyle esneklikten yoksun. Mardin’in zemin yapısı ise yer hareketleri, gevşek toprak ve doğal çatlaklar gibi etkenlerle esneklik gerektiriyor. Bu uyumsuzluk, boruların sık arızalanmasına yol açıyor. İlgili teknik analizlere göre, CTP boruların kullanımında yapılan bu tercih hatası, sistemin yapısal güvenliğini zayıflatmış durumda. Aynı malzeme, yaşanan sorunlar nedeniyle başka hiçbir büyük ölçekli altyapı projesinde yeniden kullanılmadı.
Yeni Proje Umut Veriyor Ancak Yavaş İlerliyor
Mardin’in su sorununa kalıcı bir çözüm getirmek amacıyla 2023 yılında yeni bir içme suyu isale hattı projesine başlandı. Bu kez çelik borular tercih edildi. Projenin teknik kapasitesi ve malzeme seçimi uzmanlarca olumlu karşılansa da, fiziki gerçekleşme oranı şu ana kadar yalnızca %20 düzeyinde. Mevcut ödenek yapısı ve bürokratik süreçler göz önüne alındığında hattın tamamlanma tarihinin 2029 yılına kadar sarkabileceği belirtiliyor. Bu durum, eski hattın bir süre daha kullanılmaya devam edeceğini ve Mardin’in özellikle yaz aylarında yeniden su kesintileriyle karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor.
Kurumsal Sorumluluk Paylaşımı Kamuoyunda sıkça tartışma konusu olan su kesintilerinde zaman zaman MARSU’nun yetersiz kaldığı yönünde değerlendirmeler yapılsa da, Beyaz Su hattının inşası DSİ tarafından 2007 yılında gerçekleştirilmişti. Daha sonra Mardin Belediyesi’ne ve ardından büyükşehir yasasıyla birlikte MARSU’ya devredilen altyapı, çeşitli idari dönemlerden geçti. Bu geçiş süreçleri, projeye ilişkin sorumluluğun farklı kamu kurumları arasında dağılmasına neden oldu. Teknik tercihler, planlama eksiklikleri ve uygulama hataları da çözüm sürecini zorlaştıran faktörler arasında yer alıyor. Bu nedenle uzmanlar, sürecin hızlandırılması için yerel ve merkezi yönetimlerin koordineli çalışması gerektiğine dikkat çekiyor.
Çözüm İçin Hızlı Müdahale Şart
Mevcut hattın riskli yapısı nedeniyle yeni hattın tamamlanması geciktikçe, hem su kesintileri hem de kamuya yansıyan maliyetler artıyor. Her arıza yalnızca teknik bir sorun değil; aynı zamanda insan sağlığını, eğitim süreçlerini, kırsal tarımı ve sanayiyi etkileyen geniş çaplı bir krize dönüşüyor. Sürecin hızlandırılması için sadece teknik müdahaleler değil, aynı zamanda siyasi ve mali düzeyde de destek gerektiği bir gerçek.
Mardin’in su altyapısının daha dayanıklı, sürdürülebilir ve bölgeye uygun şekilde yeniden yapılandırılması, uzun vadeli çözüm için zorunlu görülüyor.
