İYİLİKTEN UTANANLARIN ÇAĞI
M. Nuri Alpaslan
Bir zamanlar insanlar yaptıkları kötülüklerden utanır, iyilikleri ise gizlemeye çalışırlardı. Çünkü utanılması gereken şeyin kötülük, övünülmesi gereken şeyin ise güzel ahlak olduğu bilinirdi. Bugün ise sanki değerler yer değiştirmiş gibi görünüyor. İnsanlar kötülükten utanmıyor, iyilikten utanıyor. Merhamet göstermek saflık, affetmek güçsüzlük, saygılı olmak çekingenlik olarak görülüyor. Buna karşılık kalp kırmak dürüstlük, saygısızlık özgüven, kibir ise karizma olarak pazarlanıyor.
Toplumların çöküşü bir günde olmaz. Bir bina nasıl temellerindeki çatlaklarla yıkılmaya başlarsa, toplumlar da önce ahlaklarını kaybettiklerinde sarsılır. Çünkü ahlak, bir milletin görünmeyen direkleridir. O direkler zayıfladığında ayakta duran duvarlar bile güven vermez hale gelir.
Bugün dikkatle bakıldığında insanların birbirine karşı kullandığı dilin sertleştiği, nezaketin geri plana itildiği görülmektedir. Kırıcı sözler cesaret olarak alkışlanırken, incelik ve zarafet gereksiz bir yük gibi görülüyor. Oysa insanı insan yapan sahip olduğu makam, servet, ünvan veya gücü değil; kalbinde taşıdığı merhamet ve dilinde taşıdığı edeptir.
Gıybet artık sohbet masalarının vazgeçilmez konusu haline geldi. Dedikodu eğlenceye dönüştü. İnsanların kusurlarını araştırmak, eksiklerini yaymak, hatalarını büyütmek marifet sayılmaya başlandı. Oysa unutulan bir hakikat vardır: Bir insanın kusurunu yaymak, kusurun kendisinden daha büyük bir ahlaki yaraya dönüşebilir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadis-i şerifinde, “İnsanların en kötüsü, kötülüğünden dolayı insanların kendisinden sakındığı kimsedir.” buyurmaktadır. Bu ölçü üzerinde biraz düşünmek gerekir. İnsanlar sizin yanınıza geldiğinde huzur mu buluyor, yoksa sizden çekiniyor mu?
Nezaket zayıflık değildir. Bilakis insanın kendine hakim olabilmesinin göstergesidir. Sert olmak kolaydır; zor olan öfkeliyken ölçülü kalabilmektir. Kırmak kolaydır; zor olan incitmeden doğruları söyleyebilmektir.
Bu toplumun daha fazla sertliğe değil, daha fazla vicdana ihtiyacı var. Daha fazla öfkeye değil, daha fazla merhamete ihtiyacı var. Daha fazla kibire değil, daha fazla tevazuya ihtiyacı var. Çünkü insanlar teknoloji ile değil, güzel ahlakla ayakta kalır.
