YENİ BİR EĞİTİM YILI BAŞLARKEN
M.Nuri Alpaslan
Sonbaharın gelişiyle birlikte hayat da yavaş yavaş toparlanıyor artık. Yazın uzun ve sıcak günleri geride kalırken sabahların serinliği kendisini hissettirmeye, sokaklar yeniden alışılmış hareketliliğine kavuşmaya başladı. Tatil günlerinin rahatlığı yerini erken kalkılan sabahlara, hazırlanan çantalara, ütülenen önlüklere, masaların üzerine yeniden açılan kitap ve defterlere bırakıyor. Evlerde başka bir telaş, sokaklarda başka bir hareketlilik var. Çünkü yeni bir eğitim ve öğretim yılı başladı; milyonlarca öğrenci yeniden sıralarına, öğretmenler yeniden sınıflarına döndü.
Her eğitim yılının başlangıcında insanın içine tarif edilmesi güç bir heyecan düşer. Okula ilk kez başlayacak küçücük bir çocuğun annesinin ya da babasının elini sıkıca tutarak okul kapısından içeri girişi, yıllar sonra bile unutulmayan hatıralardan biridir. Bir tarafta neyle karşılaşacağını bilmeyen çocuğun merakı, diğer tarafta onu kapıda bırakıp dönerken arkasına bir kez daha bakan anne babanın heyecanı vardır. Birkaç yıl sonra o ürkek adımlar yerini arkadaşlarına koşan çocuklara, ardından sınavların ve gelecek kaygısının başladığı gençlik yıllarına bırakır. Eğitim dediğimiz uzun yolculuk, işte böyle küçük bir adımla başlar.
Okulların açılması yalnızca öğrencilerin sınıflarına dönmesi değildir. Bir evin, bir mahallenin, hatta bütün bir şehrin günlük hayatı yeniden şekillenir. Sabah servislerinin sesi duyulur, okul önlerinde anne babalar bekler, kırtasiyelerde defter ve kalem telaşı yaşanır. Akşam sofralarında “Bugün okulda ne yaptın?” sorusu yeniden yerini alır. Ödevler, sınavlar, başarılar, küçük hayal kırıklıkları ve ertesi gün yeniden deneme azmi hayatın içine karışır. Eğitim yılı aslında yalnızca öğrencinin değil, onunla birlikte yürüyen ailenin de uzun bir yolculuğudur.
Bu yolculuğun en büyük yüklerinden birini ise öğretmenler taşır. Bir sınıfın kapısından içeri giren öğretmen yalnızca ders anlatmaz; karşısındaki çocukların dünyasına dokunur. Bazen bir öğrencinin yeteneğini ilk fark eden, bazen umudunu kaybettiği anda elinden tutan, bazen yıllar sonra bile unutulmayacak tek bir cümleyi söyleyen odur. Bugün yetişkin olan hemen herkesin hafızasında adını, yüzünü ya da söylediği bir sözü unutamadığı bir öğretmen mutlaka vardır. Çünkü bazı bilgiler zamanla unutulabilir; fakat insana inanıldığını hissettiren bir öğretmenin bıraktığı iz kolay kolay silinmez.
Yeni eğitim yılı aynı zamanda yeni umutların da başlangıcıdır. Geçen yıl yapılamayanların yeniden denenmesi, eksiklerin tamamlanması, yeni hedeflerin belirlenmesi için önümüzde tertemiz bir dönem vardır. Bir çocuğun defterinin ilk beyaz sayfası belki de bunun en güzel anlatımıdır. Henüz üzerine hiçbir şey yazılmamıştır; yanlış da yoktur, doğru da… O sayfanın nasıl dolacağı biraz öğrencinin gayretine, biraz öğretmenin emeğine, biraz ailenin desteğine ve elbette çocuğa sunulan imkânlara bağlıdır.
Fakat eğitim ve öğrenme yalnızca okul çağındaki çocukların ve gençlerin meselesi değildir. Eğitim öğretim yılının başlaması, öğrenmeye merakını kaybetmeyen yetişkinlere de güzel bir şeyi yeniden hatırlatır: Öğrenmenin yaşı yoktur. İnsan hangi yaşta olursa olsun bilmediği bir şeyin karşısında öğrencidir. Yeni bir kitap açmak, daha önce bilinmeyen bir konuyu araştırmak, teknolojiyi anlamaya çalışmak, bir kelimenin anlamını merak edip sözlüğe bakmak bile öğrenme yolculuğunun devam ettiğini gösterir.
Belki de bu nedenle eğitim yılı başlarken kutlanması gereken yalnızca çocukların okula dönüşü değildir. Yediden yetmişe öğrenmeye meraklı herkes bu heyecanın bir parçasıdır. Kimisinin önünde okul sırası, kimisinin önünde çalışma masası vardır. Kimisi öğretmeninden, kimisi bir kitaptan, kimisi yaptığı işten, kimisi de hayatın kendisinden öğrenmektedir. Öğrenmenin mekânı değişebilir, yöntemi değişebilir, hatta yaşı değişebilir; fakat merak devam ettiği müddetçe insanın öğrenciliği hiçbir zaman tamamen bitmez.
Elbette yeni bir eğitim yılı yalnızca güzel dileklerle geçecek bir zaman dilimi değildir. Öğrencilerin uzun ve yorucu günleri, öğretmenlerin ağır sorumlulukları, ailelerin çocuklarının geleceğine ilişkin kaygıları olacaktır. Sınavlar yapılacak, kimi zaman başarısızlıklar yaşanacak, bazen yorulacak, bazen “olmuyor” denilecek. Fakat eğitimin özü biraz da yeniden denemektir. Bir soruyu yanlış yapıp doğrusunu öğrenmek, bir sınavda başarısız olup daha çok çalışmak, düşülen yerde yeniden ayağa kalkmak da eğitimin insana öğrettiği şeyler arasındadır.
Çocuklardan beklenen yalnızca yüksek notlar olmamalıdır. Her çocuğun yeteneği, ilgisi, öğrenme biçimi ve hayali birbirinden farklıdır. Karnedeki rakamların ötesinde iyi insan olmayı, sorumluluk taşımayı, başkasının hakkına saygı göstermeyi, okumayı, düşünmeyi, sorgulamayı ve kendi ayakları üzerinde durmayı öğrenmeleri belki de alınabilecek en kıymetli başarıdır. Çünkü eğitim yalnızca bir meslek sahibi olmanın değil, insanın kendisini ve içinde yaşadığı dünyayı anlamasının da yoludur.
Sonbahar geldi. Okul zilleri yeniden çalıyor. Sınıfların kapıları açıldı, tahtalara ilk yazılar yazıldı, defterlerin ilk sayfalarına tarihler atıldı. Bugün küçücük elleriyle kalem tutmaya çalışan çocuklar yarının öğretmenleri, doktorları, mühendisleri, işçileri, sanatçıları, yöneticileri olacaklar. Bugün onlara verilen emek, gösterilen sabır ve sunulan eğitim imkânı yıllar sonra toplumun karşısına bambaşka biçimlerde çıkacak.
Bu nedenle her yeni eğitim ve öğretim yılı yalnızca takvimde başlayan yeni bir dönem değil, geleceğe açılan yeni bir sayfadır.
O sayfaya çocuklarımızın umutları, gençlerimizin hayalleri, öğretmenlerimizin emeği, ailelerimizin fedakârlığı yazılacak. Ve hayat hangi yaşa getirirse getirsin öğrenme merakını kaybetmeyenler de o sayfanın bir köşesinde kendilerine mutlaka yer bulacaklar.
Yeni eğitim ve öğretim yılı; öğrencilerimize, öğretmenlerimize, ailelerimize ve yediden yetmişe öğrenmeye merakını kaybetmeyen herkese hayırlı olsun.
